നടരാജനായ ശിവൻ: പ്രപഞ്ച നൃത്തം വിശദീകരിക്കുന്നു

ശില്പത്തിന്റെ ഭാവം

ഒരു കാൽ ഉയർത്തി, മറ്റേ കാൽ ഒരു ചെറിയ രൂപത്തിന് മേൽ ഉറപ്പിച്ച്, നാല് കൈകളോടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്ന രൂപത്തിലാണ് നടരാജൻ. ചുറ്റും അഗ്നിവലയമുണ്ട്. ഇതിലെ ഓരോ ഘടകത്തിനും ഓരോ കൃത്യമായ ദർശനമുണ്ട്.

ഓരോ പ്രതീകവും എന്തിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു

ഉയർത്തിയ കാൽ: ലൗകിക ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മുക്തിയെയും മോക്ഷത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

കാലിനടിയിലെ രൂപം (അപസ്മാര പുരുഷൻ): അജ്ഞതയെയും വിസ്മൃതിയെയുമാണ് ഈ അസുരൻ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. ശിവൻ അവനെ പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കുന്നില്ല, മറിച്ച് ചവിട്ടി മെതിക്കുന്നു; അറിവിലൂടെ അജ്ഞതയെ എപ്പോഴും നിയന്ത്രണത്തിലാക്കി നിർത്തണം എന്നാണിത് കാണിക്കുന്നത്.

മുകളിലെ ഒരു കൈയിലെ ഡമരു: സൃഷ്ടിയുടെ ആദിമ നാദത്തെയും താളത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

മറ്റൊരു കൈയിലെ അഗ്നി: സംഹാരത്തെയും പുനരുജ്ജീവനത്തെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.

മൂന്നാമത്തെ കൈ (അഭയമുദ്ര): 'ഭയപ്പെടേണ്ട' എന്ന അനുഗ്രഹ ഭാവം. സൃഷ്ടി-സംഹാരങ്ങളുടെ മധ്യത്തിലും ഭക്തർക്ക് സംരക്ഷണവും ശാന്തിയും നൽകുന്നു.

നാലാമത്തെ കൈ: മോക്ഷത്തിന്റെ വഴിയായ ഉയർത്തിയ പാദത്തിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു.

പ്രഭാമണ്ഡലം (അഗ്നിവലയം): സമഗ്ര പ്രപഞ്ചത്തെയും, അതിനുള്ളിൽ നടക്കുന്ന ജനന-മരണ ചക്രങ്ങളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.

എന്തുകൊണ്ട് നൃത്തം

പ്രപഞ്ച ചലനങ്ങൾക്ക് നൃത്തത്തെ പ്രതീകമാക്കിയത് ബോധപൂർവ്വമാണ്. നൃത്തം താളാത്മകവും ചാക്രികവുമാണ്; ഓരോ ചലനവും മറ്റൊന്നിന് വഴിയൊരുക്കി ലയിക്കുന്നു. പ്രപഞ്ചവും അങ്ങനെയാണെന്ന് ഈ ദർശനം പഠിപ്പിക്കുന്നു: അത് നിശ്ചലമല്ല, നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു പ്രവാഹമാണ്.

ആനന്ദ താണ്ഡവം എന്നാണ് ഈ നൃത്തം അറിയപ്പെടുന്നത്. രൗദ്ര താണ്ഡവത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇത് സമചിത്തതയോടെയുള്ള പ്രപഞ്ച താളമാണ്.

ഈ രൂപത്തിന്റെ ഉത്ഭവം

തമിഴ്നാട്ടിലെ ചിദംബരം ക്ഷേത്രവുമായാണ് നടരാജ രൂപം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ശിവൻ തന്റെ ആനന്ദ താണ്ഡവം ആടിയത് ഇവിടെയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം.

ചോള രാജവംശത്തിന്റെ കാലത്താണ് വെങ്കലത്തിലുള്ള നടരാജ ശില്പങ്ങൾ അവയുടെ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ കലാസൗന്ദര്യത്തിലെത്തിയത്. ഇന്നും ഇവ ലോകപ്രശസ്തമാണ്.

ഒരൊറ്റ രൂപം, സമ്പൂർണ്ണ ദർശനം

സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, സംഹാരം, തിരോഭാവം, അനുഗ്രഹം എന്നീ പഞ്ചകൃത്യങ്ങളും ഒരൊറ്റ രൂപത്തിൽ ഒതുക്കിനിർത്തുന്ന നടരാജ സങ്കല്പം ശൈവ തത്ത്വചിന്തയുടെ ഏറ്റവും പൂർണ്ണമായ ദൃശ്യാവിഷ്കാരമാണ്.